Nasr Sûresi

ayetinin anlamı hakkında onlara sordu. Onlar: “Bu, şehirlerin ve sarayların fethedilmesidir.” dediler. Ömer: “Peki sen ne diyorsun ey İbn Abbas?” dedi. İbn Abbas şöyle dedi: “Bu, Muhammed’e (sallallahu aleyhi ve sellem) verilmiş bir misaldir; bu sure ile ona kendi vefatı haber verilmiştir.”
​Bize İbn Beşşâr anlattı, dedi ki: Bize Muhammed bin Ca’fer anlattı, dedi ki: Bize Şu’be, Ebu Bişr’den, o Saîd bin Cubeyr’den, o İbn Abbas’tan rivayet etti:

Ömer b. el-Hattâb (radıyallahu anh), İbn Abbas’ı kendisine yakın tutardı. Abdurrahman dedi ki: “Bizim de onun gibi oğullarımız var.” Bunun üzerine Ömer: “O, sizin bildiğiniz sebepten dolayı bu konumdadır.” dedi. Sonra Ömer, İbn Abbas’a: “Allah’ın şu sözü hakkında ne dersin:

“Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” (surenin tamamı)?” diye sordu. İbn Abbas: “Bu, Resûlullah’ın ecelidir. Allah onu kendisine bildirmiştir.” dedi. Bunun üzerine Ömer: “Ben de bu sureden senin bildiğinden başka bir şey bilmiyorum.” dedi.
​Bize İbn Humeyd anlattı, dedi ki: Bize Mihrân, Sufyân’dan, o Âsım’dan, o Ebu Rezîn’den, o İbn Abbas’tan rivayet etti: Ömer (radıyallahu anh): “Bu sure nedir?” dedi; yani: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” İbn Abbas: ““Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” ayetinden başlayıp, “O’ndan bağışlanma dile.”  buyruğuna kadar okudu ve: “Bu, senin (Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem) öleceğin anlamına gelir.” dedi. “Şüphesiz O, tevbeleri çok kabul edendir.” Bunun üzerine Ömer: “Biz de bundan senin söylediğinden başka bir şey bilmiyoruz.” dedi.

Bize Mihrân, Sufyân’dan, o Âsım’dan, o Ebu Rezîn’den, o İbn Abbas’tan rivayet etti: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” suresi nazil olunca, Nebî (sallallahu aleyhi ve sellem), kendisine vefatının haber verildiğini anladı.

Kendisine: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” surenin sonuna kadar okundu.”

​Bana Muhammed bin Sa’d anlattı, dedi ki: Bana babam anlattı, dedi ki: Bana amcam anlattı, dedi ki: Bana babam, babasından, o İbn Abbas’tan rivayet etti. “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” sözü hakkında (İbn Abbas) dedi ki: Bu, Allah’ın Peygamberine kendi vefatını haber verdiği zamandır. Şu ayette: “İnsanların bölük bölük Allah’ın dinine girdiklerini gördüğünde” ifadesiyle insanların İslam’a girişleri kastedilmektedir. Yani: İşte o zaman senin ecelin yaklaşmıştır. “Rabbini hamd ile tesbih et ve O’ndan mağfiret dile! Şüphesiz O, tevbeleri çokça kabul edendir.” 
​Bana Ebu’s-Sâib ve Saîd bin Yahya el-Emevî anlattı, ikisi dediler ki: Bize Ebu Muâviye, el-A’meş’ten, o Muslim’den, o Mesrûk’tan, o da Âişe’den rivayet etti. Âişe (radıyallahu anhâ) dedi ki: Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem), vefatından önce sık sık şöyle derdi: “Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim. Senden bağışlanma diler ve Sana tevbe ederim.”

Ben: “Ey Allah’ın Resûlü! Son zamanlarda sürekli söylediğini gördüğüm bu sözler nedir?” dedim. Şöyle buyurdu:

“Ümmetim hakkında bana bir alâmet verildi. Onu gördüğüm zaman bu sözleri söylemem emredildi.”

Sonra: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” surenin sonuna kadar okudu.
​Bana Yahya bin İbrâhim el-Mes’ûdî anlattı, dedi ki: Bana babam, babasından, o dedesinden, o el-A’meş’ten, o Muslim’den, o Mesrûk’tan rivayet etti. Âişe dedi ki: “Bu sure: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” nazil olduktan sonra Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) şu sözü söylemeden önce başka bir söz söylediğini duymadım:

‘Ey Rabbimiz! Seni hamdinle tesbih ederiz. Allah’ım! Beni bağışla.’”
​Bize İbn Vekî’ anlattı, dedi ki: Bize İbn Nemîr, el-A’meş’ten, o Muslim’den, o Mesrûk’tan, o da Âişe’den, Nebî’den (sallallahu aleyhi ve sellem) bunun benzerini rivayet etti.
​Bize İbn Vekî’ anlattı, dedi ki: Bize Cerîr, Mansûr’dan, o Ebu’d-Duhâ’dan, o Mesrûk’tan,  o da Âişe’den rivayet etti. Âişe dedi ki: Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem), rükû ve secdelerinde çokça şöyle derdi: “Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim. Allah’ım! Beni bağışla.” Kur’an’ı bu şekilde uyguluyor ve onun gereğini yerine getiriyordu.
 ​Bana Yakub bin İbrâhim anlattı, dedi ki: Bize İbn Uleyye, Dâvûd’dan, o eş-Şa’bî’den anlattı, Dâvûd dedi ki: "Onu ancak Mesrûk’tan bilmekteyim" ve bazen de şöyle dedi: Mesrûk’tan,

Ben: “Bu sözü çok söylüyorsun.” dedim. Buyurdu ki:

“Rabbim bana ümmetim içinde bir alâmet göreceğimi haber verdi ve o alâmeti gördüğümde O’nu hamdiyle tesbih etmemi ve O’ndan bağışlanma dilememi emretti. Çünkü O, tevbeleri çok kabul edendir. Ben de o alâmeti gördüm.”

Sonra: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...”  ayetini okudu.
​Bize Ebu’s-Sâib anlattı, dedi ki: Bize Hafs anlattı, dedi ki: Bize Âsım, eş-Şa’bî’den, o Ummu Seleme’den rivayet etti. Ummu Seleme dedi ki: Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ömrünün son döneminde her ne zaman kalksa ve otursa, her ne zaman gitse ve gelse mutlaka: “Sübhânallâhi ve bi-hamdihî” derdi.  Ben: “Ey Allah’ın Resûlü! Sen bu sözü çok söylüyorsun.” dedim. Buyurdu ki: “Ben bununla emrolundum.”

Sonra: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” surenin sonuna kadar okudu.
 ​Bize İbn Humeyd anlattı, dedi ki: Bize Seleme anlattı, dedi ki: Bize İbn İshak, bazı arkadaşlarından, o Atâ bin Yesâr’dan rivayet etti: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” suresi bütünüyle Medine’de, Mekke’nin fethinden ve insanların İslam’a girişlerinden sonra nazil oldu. Bu sure ile Peygamber’e kendi vefatı haber veriliyordu.
​(İbn Humeyd) dedi ki: Bize Cerîr, Mugîre’den, o Ziyâd bin el-Husayn’dan, o Ebu’l-Âliye’den rivayet etti: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...”  suresi nazil olup Peygamber’e (sallallahu aleyhi ve sellem) vefatı haber verilince, oturduğu hiçbir meclisten şu sözleri söylemeden kalkmaz oldu: “Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim. Şahitlik ederim ki Senden başka ilah yoktur. Senden bağışlanma diler ve Sana tevbe ederim.”
​Bize Hakem bin Beşîr anlattı, dedi ki: bize Amr anlattı, Amr dedi ki: “‘Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman’ suresi nazil olduktan sonra Nebî’nin (sallallahu aleyhi ve sellem) en çok söylediği sözlerden biri şu oldu: “Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim. Rabbim! Beni bağışla ve tevbemi kabul et. Şüphesiz Sen, tevbeleri kabul eden ve merhamet edensin.”
​Bize Bişr anlattı, dedi ki: Bize Yezîd anlattı, dedi ki: Bize Saîd, Katâde’den nakletti, rivayet etti. Katâde, “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” surenin tamamını okudu ve dedi ki: İbn Abbas şöyle demiştir: “Bu sure, Allah’ın Peygamberi için koyduğu bir işaret ve sınırdır. Bu sure ile ona kendi vefatı haber verilmiştir.

Yani: ‘Bundan sonra ancak az bir süre yaşayacaksın.’”

Katâde dedi ki: “Allah’a yemin olsun ki bundan sonra sadece kısa bir süre, yaklaşık iki yıl yaşadı; sonra Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) vefat etti.”
​Bize İbn Humeyd anlattı, dedi ki: Bize Mihrân, Ebu Muâz Îsâ bin Ebî Yezîd’den, o Ebu İshak’tan, o Ebu Ubeyde’den, o İbn Mes’ud’dan  rivayet etti: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman...” suresi nazil olduktan sonra Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) sık sık şöyle derdi:

Hüseyin’den rivayet edildi ki: Ebû Muâz’ın şöyle dediğini işittim: 

Yani: O, kulunun kendisinin sevdiği itaate yönelişini kabul eden, kuluna rahmetiyle sürekli dönen bir Rabdir.

“Şüphesiz O” ifadesindeki zamir, Aziz ve Celil olan Allah’a dönmektedir. Nasr Suresitefsiri burada sona ermiştir.