Nasr Sûresi
Yüce övgüsü büyük olan ve isimleri mukaddes bulunan Allah Teâlâ’nın şu sözünün te’vili (yorumu) hakkında: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman.”
Allah Teâlâ, Nebîsi Muhammed’e (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmaktadır: “Ey Muhammed! Allah’ın, seni kavmin olan Kureyş’e karşı yardımı ve fetih sana geldiğinde...” Buradaki “fetih”, Mekke’nin fethidir.
“Ve insanların gördüğünde” ifadesiyle, Arapların çeşitli sınıf ve kabileleri kastedilmektedir; bunların arasında Yemen halkı ve Nizâr kabileleri de vardır.
“Allah’ın dinine bölük bölük girdiklerini gördüğünde” buyruğu ise şu anlama gelir:
Allah’ın seni kendisiyle gönderdiği dine ve onları çağırdığın itaatine topluluklar hâlinde girdiklerini gördüğünde. Buradaki “efvâcen”, yani zümreler hâlinde, grup grup, bir bölük ardından diğer bir bölük şeklinde demektir.
Bizim bu konuda söylediğimiz şeyin bir benzerini tevil ehli (müfessirler) de söylemiştir.
“Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman” sözü hakkında bizim söylediğimiz görüşü dile getirenlerin rivayetleri şöyledir:
Bana el-Hâris anlattı, dedi ki: Bize el-Hasan anlattı, dedi ki: Bize Varkâ, İbn Ebî Necîh’ten, o Mucâhid’den Allah’ın: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiğinde” sözü hakkında nakletti, (Mucâhid): "Mekke’nin fethidir" dedi.
Bana Yûnus anlattı, dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd, Allah’ın: “Allah’ın yardımı ve fetih geldiğinde” sözü hakkında dedi ki: “Yardım (nasr), Allah’ın ona fetih verdiği ve kendisini zafere ulaştırdığı zamandaki yardımdır.”
Bana İsmâil bin Mûsâ anlattı, dedi ki: Bize el-Huseyin bin Îsâ el-Hanefî, Ma’mer’den, o ez-Zuhrî’den, o Ebu Hâzim’den, o İbn Abbas’tan rivayet etti ki, İbn Abbas şöyle demiştir: Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) Medine'de bulunduğu sırada: “Allah en büyüktür, Allah en büyüktür! Allah'ın yardımı ve fetih geldi. Yemen halkı geldi.” buyurdu.
Bunun üzerine: “Ey Allah'ın Resûlü! Yemen halkı kimdir?” denildi. O da şöyle buyurdu:
“Onlar kalpleri yumuşak, tabiatları latif olan bir topluluktur. İman Yemenlidir; fıkıh Yemenlidir; hikmet de Yemenlidir.”