Tebbet Sûresi

Allah’ın: “ve tebbe (zaten kurudu da!)” buyruğuna gelince; bu ise haber ifade etmektedir. Abdullah (İbn Mes'ud)’ın kıraatinde: “Tebbet yedâ ebî lehebiv-ve kad tebbe” (şeklindedir).  Burada “kad” edatının bulunması, bunun bir haber cümlesi olduğuna delâlet etmektedir. Bunun benzeri, bir kimsenin başka birine: “Allah seni helâk etsin; zaten seni helâk etti.” veya “Allah seni salihlerden kılsın; zaten seni salihlerden kıldı.” demesine benzer.
Bizim, “Elleri kurusun Ebû Leheb’in,” ifadesinin anlamı hakkında söylediğimize benzer şekilde tefsir ehli de açıklama yapmıştır.
Bunu söyleyenlerin rivayetleri şöyledir:
​Bize Bişr anlattı, dedi ki: Bize Yezîd anlattı, dedi ki: Bize Saîd, Katâde’den nakletti: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in,”; yani: Hüsrana uğradı ve helâk oldu. 
​Bana Yûnus anlattı, dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd, Allah’ın: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in, zaten kurudu da!” sözü hakkında dedi ki: “Tebb”, hüsran demektir. (İbn Zeyd) dedi ki: Ebû Leheb, Peygamber’e (sallallahu aleyhi ve sellem): “Ey Muhammed! Sana iman edersem bana ne verilecek?” dedi. Peygamber:
 “Müslümanlara verilen ne ise sana da o verilecek.” buyurdu.
Bunun üzerine (Ebu Leheb): "Benim onlara karşı bir üstünlüğüm (ayrıcalığım) yok mu?" dedi. Peygamber: “Daha ne istiyorsun?”

buyurdu. Ebû Leheb: “Yazıklar olsun böyle bir dine! Yazıklar olsun! Benim şu insanlarla eşit olmam mı isteniyor?” dedi.

Bunun üzerine Allah şu âyeti indirdi: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in,” Yani: Ellerinin işlediği ameller sebebiyle.
​Bize İbn Abdilâ'lâ anlattı, dedi ki: Bize İbn Sevr, Ma’mer’den, o Katâde’den  rivayet etti: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in,” yani: Ebû Leheb’in iki eli hüsrana uğradı ve kendisi de hüsrana uğradı.

Denilmiştir ki: Bu sûre, Ebû Leheb hakkında indirilmiştir. Çünkü Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), kendisine: “En yakın akrabalarını uyar.” buyruğu indirildiğinde kavmini özel olarak davet etmiş ve onları çağırmak için toplamıştı. Bunun üzerine Ebû Leheb ona: “Günün geri kalanında helâk olasın! Bizi bunun için mi çağırdın?” demişti.
Bu konuda gelen rivayetlerin zikri:

Bize Ebu Kureyb anlattı, dedi ki: Bize Ebu Muâviye, el-A’meş’ten, o Amr’dan, o Saîd bin Cubeyr’den, o İbn Abbas’tan rivayet etti:

Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bir gün Safâ Tepesi’ne çıktı ve:

“Ya sabâhah (Ey ahali, uyanın/toplanın)!”  diye seslendi.  Bunun üzerine Kureyş onun etrafında toplandı ve: “Ne oldu?” dediler. Resûlullah buyurdu ki: “Size düşmanın sabahleyin veya akşamleyin üzerinize saldıracağını haber versem bana inanır mıydınız?” Onlar: “Evet.” dediler. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Şüphesiz ben, şiddetli bir azabın öncesinde sizin için bir uyarıcıyım.” Ebû Leheb bunun üzerine: “Helâk olasın! Bizi bunun için mi çağırdın ve topladın?” dedi. Bunun üzerine Allah: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in,” sûrenin sonuna kadar olan âyetleri indirdi. ​Bana Ebu’s-Sâib anlattı, dedi ki: Bize Ebu Muâviye, el-A’meş’ten, o da Amr’dan, o da Saîd bin Cubeyr’den, o da İbn Abbas’tan bunun bir benzerini rivayet etti.
​Bize Ebu Kureyb anlattı, dedi ki: Bize İbn Nemîr, el-A’meş’ten, o Amr bin Murre’den, o Saîd bin Cubeyr’den, o İbn Abbas’tan rivayet etti. Şu âyet inince: “En yakın akrabalarını ve onların içinden samimi olan yakınlarını uyar.”

Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) çıktı ve Safâ Tepesi’ne çıktı.

Ardından: “Ya sabâhah (Ey ahali, uyanın/toplanın)!”  diye seslendi.  Bunun üzerine insanlar O'nun yanına toplandı; kimi adam kendisi geliyor, kimi adam da kendi elçisini gönderiyordu. “Ey Haşimoğulları! Ey Abdülmuttaliboğulları! Ey Fihroğulları! Ey filanoğulları... Ey filanoğulları!  Size bu dağın eteğinden bir süvari birliğinin çıkmakta olduğunu haber versem bana inanır mıydınız?” Onlar: “Evet.” dediler. Bunun üzerine buyurdu ki: “Şüphesiz ben, şiddetli bir azabın öncesinde sizin için bir uyarıcıyım.”  Ebû Leheb: “Yazıklar olsun sana! Bizi sadece bunun için mi topladın?” dedi. Sonra kalkıp gitti. Bunun üzerine bu sûre indirildi: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in, zaten kurudu da!” A‘meş bu şekilde okumuş ve sûrenin sonuna kadar devam etmiştir. 
 ​Bize İbn Humeyd anlattı, dedi ki: Bize Mihrân, Sufyân, Allah’ın: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in,” sözü hakkında şöyle dedi: Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), Ebû Leheb’e ve diğer insanlara davet gönderdiğinde —ki Ebû Leheb, Peygamber’in amcasıydı ve asıl adı Abuüluzzâ idi— onları uyardı. Bunun üzerine Ebû Leheb: “Yazıklar olsun sana! Bizi bunun için mi çağırdın?” dedi.

Allah da şu âyeti indirdi: “Elleri kurusun Ebû Leheb’in,”