Nâs Sûresi

1-3. Bu, Azîz ve Celîl olan Rabb’in üç sıfatıdır: rubûbiyet, mülk ve ulûhiyet. O, her şeyin Rabbi, sahibi ve ilahıdır. Bütün varlıklar O’nun yaratmasıdır; O’na aittir ve O’nun kullarıdır. Bu sebeple sığınan kimseye, vesvese veren ve geri çekilenin (vesvâs el-hannâs)şerrinden, bu sıfatlarla vasıflanmış olan Allah’a sığınması emredilmiştir. Bu ise, insanlar üzerine görevlendirilmiş olan şeytandır. Âdemoğullarından hiç kimse yoktur ki, onun yanında bir karîni (şeytan arkadaşı) bulunmasın. Bu karîn ona çirkinlikleri süsler ve onu saptırmak için elinden gelen hiçbir çabayı esirgemez. Korunmuş olan ise Allah’ın koruduğu kimsedir.

Sahih hadiste sabit olarak Resulullah ﷺ “Sizden her biriniz için mutlaka bir karin görevlendirilmiştir.” buyurdu. Sahabeler “Senin için de mi ey Allah’ın Resûlü?” dediklerinde; “Evet, ancak Allah bana ona karşı yardım etti; o da Müslüman oldu ve bana sadece hayrı emreder.” cevabını verdi. 

Yine sahih bir rivayette sabit olduğuna göre, Enes bin Malik’ten, Safiyye’nin (radıyallahu anha) Peygamber ﷺ’i itikâfta ziyaret etmesi ve onunla birlikte gece vakti evine dönmesi kıssasında şöyle geçer: Ensardan iki adam onunla karşılaştı. Resûlullah’ı görünce hızlandılar. Bunun üzerine Resûlullah şöyle buyurdu: “Yavaş olun! Yanımdaki kadın Safiye binti Huyey’dir.” Onlar: “Subhânallah, ey Allah’ın Resûlü!” dediler (yani hatırlarına kesinlikle yanlış bir şey gelmediğini ifâde etmek istediler). Bunun üzerine Resulullah ﷺ şöyle buyurdu: “Şeytan, Âdemoğlunun içinde kanın dolaştığı gibi dolaşır. Ben de kalplerinize bir şüphe —ya da şöyle bir kötülük— atmasından korktum.”

Hâfız Ebu Ya'la el-Mevsili şöyle dedi: Bize Muhammed bin Bahr rivayet etti; ona Adî bin Ebî Umâre rivayet etti; ona Ziyâd en-Numeyrî rivayet etti; o da Enes bin Malik’ten nakletti. O şöyle dedi: Resûlullah ﷺ buyurdu ki: “Şeytan, Âdemoğlunun kalbine burnunu dayar. Allah’ı zikrettiğinde geri çekilir; unuttuğunda ise kalbini kapar. İşte bu, vesvese veren ve geri çekilen (vesvâs el-hannâs)tır.” Bu rivayet gariptir.

Ahmed bin Hanbel şöyle dedi: Bize Muhammed bin Ca‘fer rivayet etti; ona Şu‘be rivayet etti; o, Âsım’dan; o da Ebû Temîme’den işittiğini nakletti. Ebû Temîme, Resûlullah ﷺ’in terkisinde bulunan (arkasında yolculuk eden) kişiden şöyle rivayet etti: Peygamber ﷺ’in bineği tökezledi. Ben de: “Şeytan kahrolsun!” dedim. Bunun üzerine Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: “‘Şeytan kahrolsun’ deme. Çünkü sen böyle dediğinde o büyür ve ‘Onu kendi gücümle düşürdüm’ der. Ama ‘Bismillah’ dediğinde küçülür, hatta sinek gibi olur.” Bu rivayeti Ahmed tek başına nakletmiştir. Senedi ceyyid ve kuvvetlidir. Bu hadiste şu delil vardır: Kalp Allah’ı zikrettiğinde şeytan küçülür ve mağlup olur; Allah zikredilmediğinde ise büyür ve galip gelir.

Ahmed bin Hanbel şöyle dedi: Bize Ebû Bekir el-Hanefî rivayet etti; ona Dahhâk bin Osman rivayet etti; o da Saîd el-Makburî’den, o da Ebu Hureyre’den nakletti. O şöyle dedi: Resûlullah ﷺ buyurdu ki: “Şüphesiz sizden biri mescitte bulunduğunda, şeytan ona gelir ve bir kimsenin hayvanını sakinleştirdiği gibi onu etkisi altına almaya çalışır. Ona boyun eğdiğinde ise boğazını sıkar yahut ona gem vurur.” Ebû Hureyre dedi ki: “Siz bunu görürsünüz: Boğazı sıkılmış olanı (el-meznûk) eğilmiş hâlde görürsünüz; Allah’ı zikretmez. Gem vurulmuş olan (el-mulcem) ise ağzı açık hâlde durur; Allah Azze ve Celle’yi zikretmez.” Bu rivayeti Ahmed münferiden nakletmiştir.