İhlâs Sûresi

Bu, Allah Teâlâ’nın şu sözü gibidir: “Gökleri ve yeri örneksiz olarak yaratandır. O’nun nasıl çocuğu olabilir ki, O’nun bir eşi yoktur ve O her şeyi yaratmıştır?” (En‘âm, 101)
Yani O, her şeyin maliki ve onun yaratıcısıdır; o halde nasıl O'na mahlukatından kendisiyle boy ölçüşecek bir nazir (benzer) veya Kendisine yakınlaşacak bir akraba olabilir? Allah Teâlâ bundan yücedir, mukaddestir ve münezzehtir.
Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Rahmân, çocuk edindi” dediler. Andolsun ki siz, çok çirkin bir iddia ortaya attınız. Öyle ki ondan dolayı neredeyse gökler çatlayacak, yer yarılacak ve dağlar parçalanıp yıkılacak. (Evet,) Rahmân’a çocuk isnat etmeleri yüzünden… Halbuki çocuk edinmek Rahmân’a yaraşmaz. Göklerde ve yerde olanların hepsi, mutlaka Rahmân’ın huzuruna kul olarak gelecektir. Andolsun ki O, hepsini kuşatmış ve onları tek tek saymıştır. Hepsi de kıyamet gününde O’nun huzuruna yalnız başına gelecektir.” (Meryem, 88-95)
Allah Teâlâ yine şöyle buyurmuştur: “Rahman evlat edindi” dediler. O, bundan münezzehtir. Bilakis onlar, şerefli kullardır. Sözleri ile O’nun önüne geçmezler. Onlar, O’nun emri gereğince iş görürler.” (Enbiyâ, 26-27)
Allah Teâlâ yine şöyle buyurmuştur: “Onlar, Allah ile cinler arasında da bir nesep bağı uydurdular. Halbuki cinler kesinlikle bilir ki onlar (hesap için) huzura getirileceklerdir. 159- Allah, onların nitelendirmelerinden münezzehtir.” (Sâffât, 158-159)

Sahih hadiste, yani Buhârî’nin Sahîh’inde şöyle geçmektedir:

“İşittiği eziyete karşı Allah’tan daha sabırlı hiç kimse yoktur. Onlar O’na çocuk isnat ederler; buna rağmen O, kendilerini rızıklandırır ve onlara afiyet verir.”
Buhârî dedi ki: Bize Ebu’l-Yemân anlattı, bize Şuayb anlattı, bize Ebu’z-Zinâd, el-A’rec’den, o Ebu Hureyre’den, o da Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem)’den rivayet etti.

Nebî (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Azîz ve Celîl olan Allah şöyle buyurdu: Âdemoğlu beni yalanladı; oysa buna hakkı yoktu. Bana sövdü; oysa buna da hakkı yoktu. Beni yalanlaması şudur: Allah beni ilk yarattığı gibi tekrar diriltmeyecektir.’ demesidir. Halbuki yaratılışın ilki (başlangıcı), onu iade etmemden (yeniden diriltmemden) benim üzerime daha kolay değildir. Bana sövmesi ise: ‘Allah çocuk edinmiştir.’ demesidir. Oysa ben, doğurmamış ve doğurulmamış olan, hiçbir dengi bulunmayan el-Ehad ve es-Samed olan Allah’ım.”
Buhârî bu hadisi ayrıca Abdurrezzâk’ın hadisinden, o da Ma’mer’den, o da Hemmâm bin Münebbih’ten, o da Ebu Hureyre’den merfu olarak benzeri lafızlarla rivayet etmiştir. Buhârî bu iki tarikiyle bu hadisi tek başına rivayet etmiştir.
"İhlas" suresi tefsirinin sonudur. Hamd ve minnet (nimet ve lütuf) yalnızca Allah'a aittir.

قوله تعالى "ولم يكن له كفوا أحد" يعني لا صاحبة له وهذا كما قال تعالى "بديع السموات والأرض أنى يكون له ولد ولم تكن له صاحبة وخلق كل شيء" أي هو مالك كل شيء وخالقه فكيف يكون له من خلقه نظير يساميه أو قريب يدانيه تعالى وتقدس وتنزه قال الله تعالى "وقالوا اتخذ الرحمن ولدا لقد جئتم شيئا إدا تكاد السموات يتفطرن منه وتنشق الأرض وتخر الجبال هدا أن دعوا للرحمن ولدا وما ينبغي للرحمن أن يتخذ ولدا إن كل من في السموات والأرض إلا آتى الرحمن عبدا لقد أحصاهم وعدهم عدا وكلهم آتيه يوم القيامة فردا" وقال تعالى "وقالوا اتخذ الرحمن ولدا سبحانه بل عباد مكرمون لا يسبقونه بالقول وهم بأمره يعملون" وقال تعالى "وجعلوا بينه وبين الجنة نسبا ولقد علمت الجنة إنهم لمحضرون سبحان الله عما يصفون" وفي صحيح البخاري "لا أحد أصبر على أذى سمعه من الله يجعلون له ولدا وهو يرزقهم ويعافيهم" وقال البخاري حدثنا أبو اليمان حدثنا شعيب حدثنا أبو الزناد عن الأعرج عن أبي هريرة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال "قال الله عز وجل كذبني ابن آدم ولم يكن له ذلك وشتمني ولم يكن له ذلك فأما تكذيبه إياي فقوله لن يعيدنى كما بدأني وليس أول الخلق بأهون علي من إعادته وأما شتمه إياي فقوله اتخذ الله ولدا وأنا الأحد الصمد لم ألد ولم أولد ولم يكن لي كفوا أحد" ورواه أيضا من حديث عبد الرزاق عن معمر عن همام بن منبه عن أبي هريرة مرفوعا بمثله تفرد بهما من هذين الوجهين. آخر تفسير سورة الإخلاص ولله الحمد والمنة.